Ngày 12/11/2026, thôn Tát Khao (xã Cao Bồ, tỉnh Tuyên Quang) khánh thành và đưa vào sử dụng nhà sinh hoạt cộng đồng – nhà tránh trú kết hợp sân chơi thể thao. Công trình có tổng kinh phí hơn 700 triệu đồng, trong đó người dân đóng góp hơn 154 triệu đồng bằng tiền, ngày công và vật liệu, trở thành nơi tránh trú an toàn cho 260 nhân khẩu người Dao mỗi mùa mưa lũ.
Bối cảnh từ thực tế địa bàn
Nằm cách trung tâm xã Cao Bồ khoảng 6km, thôn Tát Khao là nơi sinh sống của 48 hộ gia đình đồng bào dân tộc Dao với 260 nhân khẩu. Do địa hình dốc, nền đất pha cát và nhiều khe suối bao quanh, thôn thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất gây chia cắt mỗi mùa mưa bão. Năm 2024, thôn đã hoàn thành tuyến đường bê tông trục thôn dài 250 m. Tuy vậy, trăn trở lớn nhất của bà con vẫn là thiếu một địa điểm tập trung an toàn, kiên cố để người già, trẻ nhỏ và các hộ dân sơ tán kịp thời khi thiên tai xuất hiện.
Chủ động từ bàn bạc đến trực tiếp thi công
Xuất phát từ nhu cầu, đề xuất và cam kết tham gia của cộng đồng, tiểu dự án “Xây dựng công trình nhà sinh hoạt – nhà tránh trú cộng đồng thôn Tát Khao” chính thức được triển khai từ tháng 7 đến tháng 10/2026. Tiểu dự án thuộc dự án “Cải thiện điều kiện sống cho các cộng đồng khó khăn tại xã Thuận Hòa, Cao Bồ và Việt Lâm, tỉnh Tuyên Quang” nằm trong “Chương trình Tiến Về Phía Trước”, được tài trợ bởi Chương trình Hợp tác Phát triển Quốc tế của Chính phủ Ireland (Irish Aid) thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, do Trung tâm Nghiên cứu Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (RIC) thực hiện.
Điểm nổi bật của công trình là sự tham gia tích cực, chủ động và tinh thần trách nhiệm của người dân thôn Tát Khao trong suốt quá trình lập kế hoạch – tổ chức thực hiện – giám sát. Cùng với đó là sự quan tâm, đồng hành sát sao của chính quyền, cấp ủy xã Cao Bồ.

Công trình nhà sinh hoạt cộng đồng – nhà tránh trú thôn Tát Khao được hoàn thành đưa vào sử dụng
Công trình hoàn thành với tổng kinh phí hơn 700 triệu đồng, trong đó dự án hỗ trợ: 499.687.000 đồng; cộng đồng người dân thôn Tát Khao tự nguyện đóng góp công, hiện vật và tiền: 154.123.000 đồng (bao gồm vật liệu và ngày công lao động); UBND xã Cao Bồ lồng ghép ngân sách xã: 50 triệu đồng.

Đại diện Ban Tuyên giáo tỉnh Ủy, Văn phòng UBND tỉnh Tuyên Quang, UBND xã Cao Bồ, Trung tâm RIC cùng người dân Tát Khao chụp ảnh lưu niệm tại Nhà sinh hoạt cộng đồng – nhà tránh trú Tát Khao
Thiết kế thích ứng và bền vững
Công trình được thiết kế theo mô hình nhà sàn bê tông cốt thép 03 gian, 02 chái, tổng diện tích 300 m², hệ khung 24 cột vững chãi, nền tầng 1 và sàn tầng 2 đổ bê tông kiên cố. Nhằm chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai tại địa phương, công trình tích hợp nhiều giải pháp kỹ thuật cụ thể:
- Kết cấu nhà sàn bê tông: Giảm thiểu tác động trực tiếp của dòng chảy lũ ống, lũ quét và hạn chế xói lở nền đất.
- Hệ mái chống bão và cách nhiệt: Sử dụng tôn xốp chống nóng 3 lớp liên kết chặt với khung xà gồ sắt hộp mạ kẽm chịu lực gió bão.
- Bảo vệ nền móng: Móng xây đá hộc kiên cố, tường sơn màu sáng phản xạ nhiệt; toàn bộ sân xung quanh được đổ bê tông kết hợp hệ thống mương rãnh thoát nước giúp hạn chế sạt lở, rửa trôi đất.
- Công trình phụ trợ đồng bộ: Khu vực bếp và nhà vệ sinh tự hoại được bố trí khép kín, đảm bảo điều kiện sinh hoạt thiết yếu và vệ sinh cho các hộ dân khi cần sơ tán dài ngày.
Đưa vào vận hành và quản lý cộng đồng
Lễ khánh thành ngày 12/11/2026 được tổ chức gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, với sự tham dự của đại diện Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Văn phòng UBND tỉnh Tuyên Quang. Tại buổi lễ, đại diện UBND xã Cao Bồ, Trung tâm RIC cùng bà con nhân dân thôn Tát Khao đã chính thức cắt băng bàn giao công trình. Không chỉ là nơi hội họp, tổ chức các sự kiện quan trọng của của cộng đồng, giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp, bản sắc văn hoá, du lịch cộng đồng của địa phương,… nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Tát Khao từ nay trở thành “ngôi nhà an toàn” góp phần giảm thiểu rủi ro về người và tài sản cho 260 nhân khẩu trong mùa mưa lũ.
Đại diện Ban Tuyên giáo tỉnh Ủy, Văn phòng UBND tỉnh Tuyên Quang, UBND xã Cao Bồ, Trung tâm RIC cùng người dân Tát Khao cắt băng khánh thành Nhà sinh hoạt cộng đồng – nhà tránh trú
Để công trình phát huy giá trị lâu dài, người dân đã thảo luận và thống nhất ban hành Quy chế sử dụng, quản lý và duy tu bảo dưỡng công trình do chính Ban quản lý thôn và Tổ tự quản (với 10 thành viên, 04 nữ) vận hành.
Tiếng nói từ cộng đồng và các bên
Bà Đặng Thị Thuận, người dân thôn Tát Khao
“Vào những mùa lũ trước, đêm nào mưa thật to bà con chỉ biết tìm nhà ai ở chỗ cao, an toàn hơn thì chạy sang đó để tránh trú tạm. Bây giờ có nhà tránh trú kiên cố này rồi, bà con Tát Khao ai cũng phấn khởi và an tâm, không còn phải lo lắng mỗi khi mưa lũ về thì chạy đi đâu nữa.”
Ông Đặng Văn Hòa, Bí thư Chi bộ thôn Tát Khao
“Đối với nhân dân thôn Tát Khao, công trình nhà tránh trú, sinh hoạt cộng đồng kết hợp sân chơi thể thao hôm nay được hoàn thành và đưa vào sử dụng là niềm vui lớn, là niềm mong mỏi của bà con nhân dân từ nhiều năm nay. Trong quá trình xây dựng công trình, nhân dân thôn Tát Khao đã phát huy tinh thần đoàn kết, đồng lòng, chung sức: người góp tiền, người góp công, người tự nguyện hiến đất. Công trình hoàn thành là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và sự đồng thuận và sức mạnh đoàn kết của cộng đồng thôn Tát Khao. Chúng tôi đã xây dựng quy chế sử dụng duy tu bảo dưỡng, bảo đảm công trình thực sự trở thành nơi sinh hoạt chung, là tài sản quý của cộng đồng, phục vụ lợi ích thiết thực của nhân dân”.

Ông Đặng Văn Hòa, Bí thư Chi bộ thôn Tát Khao phát biểu chia sẻ tại sự kiện
Ông Chu Hùng Cường, Phó chủ tịch UBND xã Cao Bồ
“Khu vực miền núi cao như Cao Bồ, đặc biệt là Tát Khao những năm gần đây thường xuyên xảy ra mưa, lũ, sạt lở, đặc biệt là lũ quét. Công trình nhà văn hóa – nhà tránh trú thôn Tát Khao được hoàn thành vào thời điểm này thực sự ý nghĩa và thiết thực không chỉ với bà con Tát Khao mà với cả xã Cao Bồ. Với Tát Khao, đây không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng mà còn là điểm đến an toàn cho bà con trong những ngày mưa lũ. Với xã Cao Bồ, đây có lẽ là công trình mẫu đầu tiên. Chúng tôi cũng học cách huy động sự tham gia tích cực, chủ động của người dân từ cách làm của dự án. Từ mô hình này, chính quyền xã Cao Bồ chúng tôi có kế hoạch tiếp tục chia sẻ, từng bước nhân rộng cách làm tới các thôn khác trên địa bàn xã”.
Ông Lê Văn Hải, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Sáng kiến Phát triển Cộng đồng – RIC
“Hôm nay được chứng kiến công trình nhà tránh trú và sinh hoạt cộng đồng kết hợp với sân chơi thể thao của thôn Tát Khao được khánh thành và đưa vào sử dụng trong niềm vui và sự phấn khởi của các cấp chính quyền và bà con nhân dân, chúng tôi cảm thấy tự hào và mong rằng nơi đây sẽ trở thành địa điểm sinh hoạt văn hóa, thể thao thường xuyên của bà con và là địa điểm quan trọng trong phòng tránh rủi ro thiên tai. Với sự tài trợ bởi Chương trình Hợp tác Phát triển Quốc tế của Chính phủ Ireland thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, Trung tâm RIC đã có cơ hội đồng hành và hỗ trợ người dân thực hiện công trình này, qua đó tăng cường khả năng ứng phó với những khó khăn, thách thức và phát huy nội lực của người dân. Trong quá trình thực hiện hoạt động, chúng tôi được sự phối hợp, hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền xã Cao Bồ và nhân dân thôn Tát Khao. Đây là một trong những mô hình công trình tích hợp đầu tiên mà chúng tôi kỳ vọng có thể chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng tại nhiều địa phương miền núi phía Bắc, góp phần nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng trước bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng phức tạp.”

Ông Lê Văn Hải, Giám đốc Trung tâm RIC, phát biểu chia sẻ tại sự kiện

